کاهش سرانه پزشک در آستانه موج سالمندی!
سلامت: شورایعالی انقلاب فرهنگی با چراغ سبز وزارت بهداشت طرحی را مصوب کرده که با کاهش تعداد پزشکان کشور، می تواند موجب کاهش بیشتر از پیش دسترسی مردم به خدمات پزشکی و دندانپزشکی شود.
به گزارش سلامت به نقل از مهر، ایران درحال ورود به یکی از مهم ترین تحولات جمعیتی خود است؛ تحولی که در سالهای آینده، سیستم سلامت کشور را با افزایش چشم گیر تقاضا برای خدمات درمانی مواجه خواهد نمود. افزایش جمعیت سالمندان به مفهوم رشد مراجعات پزشکی، شیوع بیماریهای مزمن، نیاز به مراقبت های طولانی مدت و افزایش تقاضا برای خدمات تخصصی است.
برآوردها نشان میدهد اگر سیستم سلامت از امروز برای تأمین نیروی انسانی متناسب با این تغییرات برنامه ریزی نکند، در آینده با چالش جدی در پاسخگویی به نیازهای درمانی این جمعیت رو به رو خواهد شد.
رئیس مرکز تحقیقات سالمندی دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی با اشاره به مطالعات جمعیتی سازمان ملل می گوید: «تا سال ۲۰۵۰ جمعیت ۶۰ سال و بالاتر در ایران به حدود ۳۱ درصد، یعنی نزدیک به ۲۹ میلیون نفر برسد. این اعداد یک پیام روشن دارند و آن هم این است که ایران درحال ورود به دوره ای است که تقاضا برای مراقبت سالمندی، مدیریت چند بیماری، پیش گیری از ناتوانی، مراقبت طولانی مدت، خدمات حافظه، پیش گیری از سقوط و مدیریت دارویی سالمندان به شدت افزایش خواهد یافت.»
آزمونی جدی نظام سلامت، در بحران سالمندی
افزایش نیازهای درمانی سالمندان موضوعی است که هم آمارهای جهانی به ان اذعان دارند و هم مسؤلان حوزه سلامت نسبت به آن اخطار داده اند. مطالعات جهانی حکایت کننده از آن است که نرخ بستری در افراد ۶۵ تا ۷۵ سال حدود ۳ برابر افراد زیر ۶۵ سال است. امیرحسین بانکی پور، نماینده مجلس در گفتگویی عنوان کرد: «طبق آمارهای موجود ۴۰ درصد از ظرفیت تخت های بیمارستانی کشور توسط سالمندان استفاده می شود.
این در حالیست که درحال حاضر تنها ۷ درصد از جمعیت کشور سالمند است.» علیرضا رئیسی، معاون بهداشت وزارت بهداشت، چندی قبل با اشاره به نتایج سالمندی جمعیت اظهار نمود: «افزایش سهم سالمندان در سالهای آینده می تواند فشار قابل توجهی بر سیستم سلامت وارد کند؛ چون که بیماریهای در رابطه با پوکی استخوان، علاوه بر ایجاد مشکلات جسمی و کاهش کیفیت زندگی، هزینه های درمان و بازتوانی را هم می افزایند.»
با این حال، چالش سیستم سلامت تنها افزایش تقاضا نیست. چون که کمبود نیروی انسانی آموزش دیده برای پاسخگویی به این نیازها هم به مبحث مهمی تبدیل گشته است. احمد دلبری، رئیس مرکز تحقیقات سالمندی، با انتقاد از فرآیند آموزش پزشکی، در اینباره اخطار داده است که «حدود ۹۵ درصد جامعه علوم پزشکی علاقه ای به ورود و فعالیت تخصصی در حوزه سالمندی ندارند»؛ وضعیتی که می تواند کشور را در دهه های آینده با بحران پاسخگویی به نیازهای درمانی و توانبخشی سالمندان مواجه کند.
کاهش ظرفیت پزشکی؛ خلاف جهت نیازهای جمعیتی کشور
در چنین شرایطی، تصمیمات اخیر شورایعالی انقلاب فرهنگی در رابطه با کاهش ظرفیت پذیرش پزشکی و دندان پزشکی، پرسش های مهمی در رابطه با آینده تأمین نیروی انسانی سیستم سلامت به وجود آورده است.
این شورا ابتدا در مصوبه ای که چهارم مهرماه سالجاری ابلاغ گردید، انتقال ۳۰ درصد ظرفیت پذیرش پزشکی و دندان پزشکی سال ۱۴۰۵ به مهرماه ۱۴۰۶ را مقرر کرد. اما در تصمیم تازه خود، نحوه محاسبه ظرفیت سال ۱۴۰۶ را به شکلی تعیین کرد که ظرفیت منتقل شده از سال پیش از ظرفیت جدید کسر شود؛ تصمیمی که عملا حدود پنج هزار ظرفیت جابه جاشده را از پذیرش جدید کنار می گذارد. این رویکرد در حالی اتخاذ شده که شورا در دیماه ۱۴۰۳ بر ثابت ماندن ظرفیت پذیرش پزشکی و دندان پزشکی از سال ۱۴۰۵ به مدت سه سال تاکید کرده بود.
اهمیت این تصمیم زمانی روشن تر می شود که بدانیم فاصله ورود دانشجوی پزشکی به دانشگاه تا ورود او به چرخه ارایه خدمات درمانی حدود هفت سال است. ازاین رو دانشجویانی که در سال ۱۴۰۶ وارد دانشگاه می شوند، در سال هایی فارغ التحصیل خواهند شد که کشور با موج شدیدتری از سالمندی رو به رو است. کاهش ورودی در مقطع کنونی می تواند در همان سال ها، امکان تأمین پزشک متناسب با نیاز جمعیت را محدودتر کند.
مجلس هم با کاهش تعداد پزشکان موافق نیست
در همین زمینه، حاجی دلیگانی، نماینده مجلس، با اشاره به هدف برنامه هفتم برای رسیدن به سرانه ۲.۳ پزشک به ازای هر هزار نفر جمعیت در سال ۱۴۰۷، تاکید کرده است که تحقق این هدف حتی با ظرفیتهای موجود هم دشوار خواهد بود و کاهش پذیرش پزشکی بدون ارزیابی شفاف آثار آن، کشور را از اهداف تعیین شده در تأمین نیروی انسانی دور می کند. وی اخطار داده است: «اگر مشخص شود که سازوکارهای موجود مانع تصمیمات مغایر با قانون نمی شوند، تصویب یک قانون مستقل برای تعیین تکلیف ظرفیت پذیرش پزشکی را در مجلس دنبال خواهیم کرد.»
در نهایت، مساله اصلی این است که سیستم سلامت ایران در آستانه افزایش قابل توجه نیاز به خدمات درمانی قرار دارد؛ اما هم زمان، سیاست هایی درحال پیگیری است که می تواند روند تأمین پزشک را محدود کند. توسعه آموزش طب سالمندی، افزایش آگاهی عمومی و اصلاح نظام مراقبت، بدون وجود نیروی انسانی کافی به نتیجه مطلوب نخواهد رسید. نمی توان از یک سو نسبت به سونامی سالمندی اخطار داد و از جانب دیگر، ظرفیت تربیت پزشک را بدون ارزیابی دقیق نیازهای آینده کم کرد. هزینه چنین تصمیمی را در سالهای پیش رو، بیش از تمام سالمندانی خواهند پرداخت که برای دسترسی به خدمات درمانی با محدودیت مواجه می شوند.
به اجمال، این اعداد یک پیام روشن دارند و آن هم اینست که ایران در حال ورود به دوره ای است که تقاضا برای مراقبت سالمندی، مدیریت چند بیماری، پیش گیری از ناتوانی، مراقبت طولانی مدت، خدمات حافظه، پیش گیری از سقوط و مدیریت دارویی سالمندان به شدت افزایش خواهد یافت. اما در تصمیم تازه خود، نحوه محاسبه ظرفیت سال ۱۴۰۶ را به گونه ای تعیین کرد که ظرفیت منتقل شده از سال قبل از ظرفیت جدید کسر شود؛ تصمیمی که در عمل حدود پنج هزار ظرفیت جابه جاشده را از پذیرش جدید کنار می گذارد. از این رو دانشجویانی که در سال ۱۴۰۶ وارد دانشگاه می شوند، در سال هایی دانش آموخته خواهند شد که کشور با موج شدیدتری از سالمندی مواجه است.
منبع: salamatpic.ir
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب