چالش مطالبات زنجیره تأمین دارو لزوم گذار به ابزارهای مالی جدید
به گزارش سلامت، همه دست اندرکاران حوزه دارو از سازمان غذاودارو و کمیسیون بهداشت مجلس تا تشکل های اقتصادی، اعتقاد دارند کمر زنجیره تأمین دارو زیر بار مطالبات معوق، خم شده و باید ابزارهای مالی جدید به کمک بیاید.
به گزارش سلامت به نقل از مهر، زنجیره تامین دارو در ایران با بحران نقدینگی بی سابقه ای روبروست که ریشه آن در انباشت مطالبات پرداخت نشده از طرف سازمان های بیمه گر است.
حجم کل مطالبات حوزه دارو بگفته رییس سندیکای صاحبان صنایع داروهای انسانی ایران، تا پایان مرداد ۱۴۰۵ به ۲۶۷ همت رسیده که ۱۸۴ همت آن در ارتباط با داروخانه های بخش خصوصی و ۸۲ همت در ارتباط با مراکز درمانی دولتی است. این وضعیت، به تعبیر محمد عبده زاده، «کمر حلقه های مختلف زنجیره تامین دارو از داروخانه تا تولیدکنندگان را شکسته است».
گزارش حاضر نشان میدهد که روشهای سنتی تامین مالی و پرداخت مطالبات دیگر پاسخگوی نیاز این زنجیره نیست و گذار به ابزارهای مالی نوین به ضرورتی اجتناب ناپذیر تبدیل گشته است.
ابعاد بحران: از مطالبات معوق تا توقف خرید دارو
شهرام کلانتری خاندانی، رییس انجمن داروسازان ایران، در نامه ای اعتراض آمیز خطاب به معاون سلامت سازمان برنامه و بودجه در مورد بودجه طرح پزشک خانواده خاطرنشان کرد: «اگر پول هست و به مقدار کافی هست، پس چرا ۱۰ ماه بدهی بیمه سلامت و ۷ ماه بدهی تامین اجتماعی به داروخانه ها به تعویق افتاده و آنرا پرداخت نمی کنید؟ شایسته است پیش از آغاز یک طرح ملی جدید، با پرداخت بدهی های قبلی دولت، نشان دهید که منابع پایدار مالی در اختیار دارید.»
بهمن صبور، قائم مقام ریاست سازمان نظام پزشکی تهران بزرگ، ابعاد انسانی این بحران را چنین توصیف می کند: «مطالبات برخی داروخانه های بزرگ بخش خصوصی از دولت به بالای ۱۰۰ میلیارد تومان رسیده و در بعضی موارد این رقم به حدود ۱۳۰ میلیارد تومان می رسد؛ اما همین داروخانه ای که از دولت طلبکار است، با محدودیت بانکی و حتی اقدامات قضایی برای توقیف اموالش روبرو است. چگونه امکان دارد بخش خصوصی سلامت طلبکار دولت باشد اما برای تامین نقدینگی و پرداخت بدهی هایش تحت فشار قرار بگیرد؟ وقتی مطالبات پرداخت نمی گردد، در عمل نقدینگی از زنجیره سلامت خارج و فشار مالی به کنشگران این حوزه منتقل می شود.»
شرکت های واردکننده، تولیدکننده و توزیع کننده دارو و همین طور داروخانه ها، همگی تحت فشار ناشی از تاخیر سازمان های بیمه قرار گرفته اند. شهرام کلانتری در این زمینه می گوید: « اگر تا حالا این فشار به مردم منتقل نشده است، فقط به سبب عملکرد نوع دوستانه موسسین داروخانه های خصوصی است. اما موضوع اینست که توان هریک از حلقه های زنجیره تامین، محدود است و هر لحظه امکان دارد با ورشکستگی و حذف از زنجیره روبرو شوند.
عبده زاده در این خصوص می گوید: زنجیره تامین دارو، شعبده بازی نمی کندتولید دارو، الزاماتی دارد، نیاز مند مواد اولیه، مواد جانبی، بسته بندی و…. است. با شعبده بازی که نمی شود دارو تولید کرد. وقتی قیمت همه اجزای زنجیره تامین دارو، گرفتار فشار نقدینگی و بد عهدی بیمه ها در پرداخت مطالبات شده است، چگونه توقع داریم که زنجیره تامین دارو، تحت تأثیر قرار نگیرد. وقتی صحبت از دفاع از بیماران و دفاع از تولید می نماییم، بخشی از آن به بیمه ها باز می گردد که باید به تعهدات خود پایبند باشند
نارسایی ابزارهای موجود: چرا روشهای سنتی جواب نمی دهد
دولت در ماه های اخیر تلاش نموده بوسیله اوراق گام بخشی از بدهی ها را تسویه کند، اما این ابزارها در عمل به هدف نرسیده اند. کلانتری در قامت رییس انجمن داروسازان ایران، خواهان ابهام زدایی از جزییات این طرح شده است و بهمن صبور نیز با انتقاد از بی اطلاعی ذی نفعان بخش خصوصی از جزییات طرح پرداخت مطالبات داروخانه ها بوسیله اوراق گام می گوید: «تا زمانی که نحوه اجرا، نرخ تنزیل، سررسید، ضمانت نقدشوندگی و چگونگی پذیرش این اوراق در زنجیره دارو مشخص نشود، نمی توان از داروخانه های بخش خصوصی انتظار استقبال از این شیوه پرداخت را داشت.» این اظهارنظر نشان میدهد که ابزارهای مالی بدون طراحی دقیق و شفاف، نه تنها راه گشا نیستند بلکه می توانند به بی اعتمادی و انفعال ذی نفعان منجر شوند.
تبدیل ارایه دهندگان خدمات به تامین کنندگان مالی بیمه ها
محمد رییس زاده، رییس کل نظام پزشکی ایران، با بیان عبارتی کلیدی می گوید: «تأخیر در پرداخت مطالبات، ارایه دهندگان خدمات سلامت را در عمل به تامین کننده منابع مالی بیمه ها تبدیل نموده است. حوزه سلامت نباید تامین کننده منابع بیمه ها باشد.» این جمله به خوبی نشان میدهد که نظام تامین مالی فعلی، نقش ها را معکوس کرده است: بجای این که بیمه ها منابع را بموقع به ارایه دهندگان تزریق کنند، داروخانه ها و شرکتهای دارویی ناخواسته به تامین کنندگان مالی غیررسمی بیمه ها تبدیل گشته اند.
ضرورت گذار به ابزارها و روشهای جدید تامین مالی
تجربه ناموفق اوراق گام در جلب رضایت داروخانه ها نشان میدهد که ابزارهای جدید باید بر مبنای خاصیت های خاص بخش خصوصی طراحی شوندو فرصتهای جدید در سطح بالادست و پایین دست زنجیره تامین دارو بوجود آورد.
ورود رئیس دولت به بحث بدهی های بیمه ها
بحران مطالبات دارویی نشان داده است که تسویه های مقطعی و ابزارهای مالی ناهمگون با ساختار بخش خصوصی، نه تنها راه گشا نیستند بلکه می توانند شکاف بین بخش دولتی و خصوصی را عمیق تر کنند. رئیس دولت نیز در جلسه رسیدگی به مطالبات از بیمه ها ضمن اشاره به این که «شرایط کشور، تغییر رفتار در حوزه سلامت را الزامی کرده است»، بر لزوم برگزاری جلسات تخصصی بین وزارت خانه ها و سازمانهای دولتی برای رسیدگی به این مشکل تاکید کرده است.
امید است در هفته جاری که شاهد برگزاری نمایشگاه بین المللی دارو و صنایع وابسته هستیم و وارد نیمه دوم سال خواهیم شد، ابزارها و روشهای جدید برای گردش نقدینگی و اعتبارات میان سازمان های بیمه گر و حلقه های مختلف زنجیره تامین دارو، در دسترس اکوسیستم دارویی کشور قرار گیرد، در غیر این صورت امکان دارد خیلی زود، دیر شود و حلقه هایی از این زنجیره توان خودرا برای همراهی با سایر حلقه ها از دست بدهند.
به طور خلاصه، زنجیره تأمین دارو در ایران با بحران نقدینگی بی سابقه ای روبروست که ریشه آن در انباشت مطالبات پرداخت نشده از جانب سازمان های بیمه گر است. حجم کل مطالبات حوزه دارو بگفته رئیس سندیکای صاحبان صنایع داروهای انسانی ایران، تا پایان مرداد ۱۴۰۵ به ۲۶۷ همت رسیده که ۱۸۴ همت آن در ارتباط با داروخانه های بخش خصوصی و ۸۲ همت در ارتباط با مراکز درمانی دولتی است. اما موضوع این است که توان هریک از حلقه های زنجیره تامین، محدود است و هر لحظه امکان دارد با ورشکستگی و حذف از زنجیره روبرو شوند. عبده زاده در این خصوص می گوید: زنجیره تأمین دارو، شعبده بازی نمی کندتولید دارو، الزاماتی دارد، نیاز مند مواد اولیه، مواد جانبی، بسته بندی و…. وقتی صحبت از دفاع از بیماران و دفاع از تولید می نماییم، قسمتی از آن به بیمه ها باز می گردد که باید به تعهدات خود پایبند باشند دولت در ماه های اخیر تلاش نموده بوسیله اوراق گام قسمتی از بدهی ها را تسویه کند، اما این ابزارها در عمل به هدف نرسیده اند.
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب