نقش سواد سلامت در فصل مدرسه ضرورت توجه به بیماریهای تنفسی
سلامت: عضو شورایعالی نظام پزشکی، در آستانه شروع سال تحصیلی و با عنایت به حضوری بودن مدارس، نکاتی را پیرامون نقش آموزش و پرورش در پیشرفت سواد سلامت و سواد اجتماعی دانش آموزان، بیان نمود.
یداله سهرابی، در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار داشت: یکی از طریق های مهم و اساسی برای برون رفت از خیلی از مشکلات و چالش های حوزه سلامت، ارتقاء سواد سلامت در جامعه است. سواد سلامت به معنای توانایی افراد برای دسترسی، درک، ارزیابی و به کارگیری صحیح اطلاعات و خدمات در رابطه با سلامت است و نقش برجسته ی در جلوگیری از بیماریها، انتخاب سبک زندگی سالم، افزایش خودمراقبتی، کاهش رفتارهای پرخطر و لطمه های اجتماعی و در نهایت ارتقاء کیفیت زندگی افراد دارد.
وی اضافه کرد: در این بین، آموزش و پرورش بعنوان یکی از مهم ترین و اثرگذارترین نهادهای اجتماعی، ظرفیت خیلی ارزشمندی برای ارتقاء سلامت جامعه در اختیار دارد. بخش قابل توجهی از دوران رشد و تشکیل شخصیت خردسالان و نوجوانان در مدرسه سپری می شود و از همین رو، مدرسه تنها محل آموزش علوم و مهارت های تحصیلی نیست، بلکه یکی از مهم ترین محیط های شکل دهنده نگرش، رفتار و سبک زندگی دانش آموزان به حساب می آید.
سهرابی اضافه کرد: استفاده هدفمند از ظرفیت مدارس، معلمان، مدیران، مربیان، کارشناسان بهداشت و بقیه اعضای جامعه آموزشی می تواند زمینه ساز تربیت نسلی آگاه، سالم، خلاق، مسئولیت پذیر و توانمند باشد؛ نسلی که نه فقط از سلامت خود مراقبت می کند، بلکه نسبت به سلامت خانواده و جامعه هم احساس مسئولیت دارد.
سلامت دانش آموز؛ زیربنای یادگیری و توسعه جامعه
عضو شورایعالی نظام پزشکی تصریح کرد: سلامت دانش آموزان، پایه و اساس یادگیری و یکی از ارکان اصلی تربیت نسلی سالم، خلاق، پویا و آینده ساز است. دانش آموزی که از سلامت جسمی، روانی و اجتماعی مناسبی برخوردار باشد، آمادگی بیشتری برای یادگیری، شکوفایی استعدادها، برقراری ارتباط مؤثر با دیگران و مشارکت فعال در جامعه خواهد داشت.
سهرابی اظهار داشت: سلامت هم مفهومی چندبعدی است و نمی توان آنرا فقط به نبود بیماری محدود کرد. سلامت جسمی، روانی، اجتماعی و معنوی در ارتباطی متقابل با یکدیگر قرار دارند و هرگونه برنامه ریزی برای سلامت دانش آموزان باید تمامی این ابعاد را مورد توجه قرار دهد. از طرفی، سلامت اجتماعی دانش آموزان تنها به دوران تحصیل محدود نمی شود؛ بلکه بر روابط خانوادگی، ارتباط با همسالان، عملکرد تحصیلی، احساس تعلق اجتماعی، مسئولیت پذیری و مشارکت آنان در جامعه و در نهایت بر سلامت نسل آینده تاثیر گذار است. بنابراین، مدرسه باید محیطی امن، سالم، حمایتگر و پویا باشد که در کنار آموزش دروس، زمینه رشد مهارت های زندگی و اجتماعی دانش آموزان را هم فراهم آورد.
مدرسه؛ محیطی برای آموزش و ترویج رفتارهای سالم
وی با عنوان این مطلب که مدرسه می تواند یکی از مؤثرترین محیط ها برای آموزش و نهادینه سازی رفتارهای سالم باشد، اضافه کرد: آموزش مهارت های زندگی، ارتقاء سلامت روان، جلوگیری از رفتارهای پرخطر، ترویج تغذیه سالم، افزایش فعالیت بدنی، رعایت بهداشت فردی و اجتماعی، آموزش خودمراقبتی و تقویت مهارت های ارتباطی و حل مسئله، همچون اقداماتی است که می تواند نقش مهمی در ارتقاء سلامت دانش آموزان داشته باشد.
سهرابی اظهار داشت: در این بین، آموزش سلامت زمانی اثربخش خواهد بود که فقط به انتقال اطلاعات محدود نشود، بلکه دانش را به نگرش و نگرش را به رفتار سالم تبدیل کند. دانش آموز باید بیاموزد که سلامت، مسئولیتی فردی و با این حال اجتماعی است و رفتار او می تواند بر سلامت اطرافیان هم تأثیر بگذارد. این مساله در زمینه بیماریهای واگیر و بخصوص بیماریهای تنفسی اهمیت بیشتری پیدا می کند.
بازگشایی مدارس و ضرورت توجه به بیماریهای تنفسی
وی اضافه کرد: باتوجه به همزمانی بازگشایی مدارس با افزایش گردش بیماریهای تنفسی همچون کرونا و آنفلوانزا، ارتقاء سواد سلامت دانش آموزان، والدین و کارکنان مدارس اهمیت دوچندان پیدا می کند. حضور تعداد زیادی از دانش آموزان در فضاهای مشترک، بخصوص محیط های بسته و کم تهویه، می تواند در صورت رعایت نکردن اصول پیشگیری، زمینه انتقال بیماریهای تنفسی را افزایش دهد. در چنین شرایطی، هدف اصلی نباید ایجاد نگرانی و اضطراب در بین دانش آموزان و خانواده ها باشد؛ بلکه باید با ارایه آموزش های علمی، ساده، مستمر و قابل فهم، فرهنگ پیشگیری و مسئولیت پذیری در مقابل بیماریهای واگیر تقویت شود.
سهرابی اضافه کرد: یکی از مهم ترین اقدامات، آموزش اصول ساده اما مؤثر جلوگیری از بیماریهای تنفسی است؛ همچون شستشوی صحیح و منظم دست ها، رعایت آداب تنفسی هنگام سرفه و عطسه، پرهیز از لمس چشم، بینی و دهان با دست های آلوده و توجه به تهویه مناسب کلاس ها و فضاهای آموزشی.
وی اضافه کرد: تهویه مناسب محیط های آموزشی هم اهمیت ویژه ای دارد. باز گذاشتن پنجره ها در حد امکان و متناسب با شرایط محیطی، استفاده صحیح از سیستم های تهویه و کاهش حضور طولانی مدت دانش آموزان در فضاهای بسته و کم تهویه می تواند به کاهش خطر انتقال بیماریهای تنفسی کمک نماید.
سهرابی اظهار داشت: همین طور لازم است دانش آموزان و خانواده ها بدانند که در صورت بروز علایم بیماریهای تنفسی مانند تب، سرفه، گلودرد، آبریزش بینی، بدن درد، سردرد یا ضعف و بی حالی، استراحت در منزل و پرهیز از حضور در مدرسه تا بهبود وضعیت عمومی و مطابق سفارش های بهداشتی، اقدامی مسئولانه برای حفظ سلامت فرد و دیگران است. در صورت شدید بودن علایم، وخامت بیماری یا وجود عوامل خطر، مراجعه به پزشک ضروری خواهد بود.
وی اضافه کرد: در این شرایط، خودداری از مصرف خودسرانه داروها، بخصوص آنتی بیوتیک ها، هم باید مورد توجه قرار گیرد. خیلی از عفونت های تنفسی منشا ویروسی دارند و آنتی بیوتیک ها بر بیماریهای ویروسی اثر ندارند. مصرف نادرست این داروها می تواند به افزایش مقاومت میکروبی منجر شود.
عضو شورایعالی نظام پزشکی، از واکسیناسیون بعنوان یکی از ابزارهای مهم جلوگیری از بیماریهای قابل پیشگیری با واکسن نام برد و اظهار داشت: ازاین رو خانواده ها باید وضعیت واکسیناسیون فرزندان خودرا طبق برنامه های رسمی بررسی نمایند و درباره ی واکسن های سفارش شده، همچون واکسن آنفولانزا برای افراد واجد شرایط، با پزشک یا مراکز بهداشتی مشورت کنند.
نقش مدرسه در مدیریت بیماریهای واگیر
سهرابی عنوان کرد: در کنار مسئولیت فردی دانش آموزان و خانواده ها، مدارس هم باید برای مواجهه با بیماریهای تنفسی آمادگی لازم را داشته باشند. آموزش کارکنان، توجه به بهداشت محیط، نظافت مناسب فضاهای عمومی، تامین امکانات بهداشت دست، توجه به تهویه کلاس ها و داشتن سازوکار مناسب برای اطلاع رسانی به خانواده ها در صورت بروز علایم بیماری، همچون اقداماتی است که می تواند به کاهش انتقال بیماری کمک نماید.
وی اضافه کرد: در این مورد، مواجهه با دانش آموز بیمار هم باید همراه با حفظ کرامت، آرامش و سلامت روان او باشد. هدف، ایجاد احساس ترس یا انگ در دانش آموز نیست؛ بلکه باید فرهنگ مراقبت از خود و دیگران و مسئولیت پذیری اجتماعی در او تقویت شود.
خانواده؛ حلقه تکمیل کننده آموزش سلامت
سهرابی اظهار داشت: نقش خانواده در ارتقاء سواد سلامت دانش آموزان خیلی مهم است. پیام های آموزشی زمانی اثربخشی بیشتری خواهند داشت که خانواده و مدرسه در زمینه سلامت، نگاهی هماهنگ و همسو داشته باشند.
وی اضافه کرد: آموزش والدین، افزایش آگاهی آنان درباره ی علایم بیماریهای شایع، رعایت اصول بهداشت در منزل، توجه به سلامت روان فرزندان و پرهیز از حضور کودک بیمار در محیط مدرسه، می تواند نقش مؤثری در کنترل بیماریهای واگیر داشته باشد.
عضو شورایعالی نظام پزشکی تصریح کرد: همکاری میان خانواده، آموزش وپرورش، دانشگاه های علوم پزشکی، مراکز بهداشتی و سایر دستگاه های مرتبط هم می تواند یک شبکه حمایتی مؤثر برای حفظ سلامت دانش آموزان بوجود آورد.
آموزش سلامت؛ سرمایه گذاری برای آینده
سهرابی اظهار داشت: ارتقاء سواد سلامت باید از دوران کودکی شروع شود؛ چونکه خیلی از عادت ها و رفتارهای در رابطه با سلامت در همین دوران شکل می گیرند. دانش آموزی که از سنین پایین با اصول خودمراقبتی، تغذیه سالم، فعالیت بدنی، بهداشت فردی و اجتماعی، سلامت روان، جلوگیری از بیماری ها و مسئولیت اجتماعی آشنا شود، احتمال بیشتری دارد این رفتارها را در دوران بزرگسالی هم حفظ کند.
عضو شورایعالی نظام پزشکی اضافه کرد: براستی، هر دانش آموز می تواند سفیر سلامت در خانواده و جامعه باشد. آموزش یک رفتار ساده مانند شست وشوی صحیح دست ها، رعایت آداب تنفسی یا پرهیز از حضور در مدرسه هنگام بیماری، ممکنست از راه دانش آموز به اعضاء خانواده و سپس به جامعه منتقل شود.
وی اضافه کرد: از ین جهت، سرمایه گذاری بر سلامت دانش آموزان تنها هزینه کرد برای امروز نیست؛ بلکه سرمایه گذاری برای آینده جامعه است. هر اندازه نسل جدید از دانش، مهارت و نگرش صحیح تری نسبت به سلامت برخوردار باشد، جامعه در آینده از بیماریهای قابل پیشگیری، رفتارهای پرخطر و خیلی از لطمه های اجتماعی مصون تر خواهد بود.
جمع بندی
سهرابی اظهار داشت: بالاخره، ارتقاء سلامت دانش آموزان نیازمند نگاهی جامع و فراتر از آموزش های سنتی است. آموزش وپرورش، خانواده و نظام سلامت باید در کنار یکدیگر برای ایجاد محیطی سالم، ایمن و حمایتگر تلاش کنند.
وی اضافه کرد: در شرایط بازگشایی مدارس و همزمانی گردش بیماریهای تنفسی مانند کرونا و آنفلوانزا، این همکاری اهمیت بیشتری پیدا می کند. توسعه برنامه های آموزش سلامت، توانمندسازی معلمان و مربیان، آموزش والدین، تقویت خدمات مشاوره ای و بهداشتی، توجه به تهویه و بهداشت محیط مدارس و آموزش رفتارهای پیشگیرانه، می تواند نقش مؤثری در حفظ سلامت دانش آموزان و کاهش انتقال بیماری ها داشته باشد.
سهرابی تصریح کرد: سلامت دانش آموز، تنها سلامت یک فرد نیست؛ بلکه سرمایه ای برای سلامت خانواده، مدرسه و جامعه است. اگر امروز دانش آموزان را با دانش و مهارت های صحیح سلامت توانمند نماییم، در آینده جامعه ای سالم تر، آگاه تر، مسئولیت پذیرتر و برخوردار از کیفیت زندگی بالاتر خواهیم داشت. بنابراین، مدرسه سالم، دانش آموز سالم و جامعه سالم، سه حلقه به هم پیوسته اند و تقویت هر یک، گامی مؤثر در راه سلامت پایدار جامعه خواهد بود.
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب