سلامت: تبلیغات مکمل های کلاژن، به طور معمول بر جوان سازی پوست، کاهش چین وچروک، تقویت مو و ناخن و حتی بهبود سلامت مفاصل تاکید دارند؛ اما آیا واقعا همان اثری را دارد که در تبلیغات ادعا می شود.
به گزارش سلامت به نقل از وبدا، هاجر اشرافی، متخصص فارماسیوتیکس، با اعلان اینکه کلاژن مهم ترین پروتئین ساختاری بدن انسان است و بخش عمده ای از پوست، استخوان ها، غضروف ها، تاندون ها و رباط ها را تشکیل می دهد، اظهار داشت: تولید طبیعی کلاژن از حدود دهه سوم زندگی بتدریج کاهش پیدا می کند و عواملی مانند بالا رفتن سن، قرار گرفتن طولانی مدت در معرض نور خورشید، مصرف دخانیات، تغذیه نامناسب و استرس مزمن این روند را سرعت می بخشند.
وی اضافه کرد: مکمل های کلاژن معمولا حاوی کلاژن هیدرولیزشده(پپتیدهای کلاژن) هستند. در این فرایند، مولکول های بزرگ کلاژن به قطعات کوچک تر (معمولاً ۲-۵ کیلودالتون) تبدیل می شوند تا جذب آنها در دستگاه گوارش آسان تر شود. بعد از جذب، این پپتیدها یا به اسیدهای آمینه تجزیه می شوند یا بعنوان سیگنال دهنده در سنتز پروتئین های بدن (از جمله کلاژن جدید) نقش ایفا می کنند.
اشرافی اظهار داشت: بررسی مطالعات علمی نشان داده است که مصرف منظم کلاژن هیدرولیزشده در بعضی افراد می تواند به بهبود رطوبت پوست، افزایش الاستیسیته و کاهش نسبی عمق چین وچروک های ظریف کمک نماید. با این وجود، این اثرات معمولا تدریجی، محدود و متغیر هستند و در مطالعات باکیفیت بالاتر و بدون حمایت مستقیم صنعت، گاهی ضعیف تر گزارش شده اند. مصرف کلاژن نمی تواند جایگزین مراقبت های پایه پوستی یا درمان های پزشکی شود.
وی، یکی از باورهای نادرست رایج در اینباره را این مساله مطرح کرد که مصرف کلاژن به تنهایی می تواند از پیری پوست جلوگیری نماید دانست و اضافه کرد: در صورتیکه عوامل گوناگونی در سلامت پوست نقش دارند. استفاده روزانه از ضدآفتاب، دریافت کافی پروتئین از رژیم غذایی، مصرف میوه و سبزیجات، خواب کافی و پرهیز از سیگار تاثیر به مراتب بیشتری بر حفظ سلامت و جوانی پوست دارند.
اشرافی اظهار داشت: در مورد ریزش مو نیز شواهد علمی برای سفارش کلاژن بعنوان درمان اصلی یا مؤثر کافی نیست. هرچند برخی مطالعات کوچک بهبود کیفیت یا ضخامت مو را گزارش کرده اند، اما ریزش مو علل متنوعی (کمبودهای تغذیه ای، اختلالات هورمونی، ژنتیک، استرس و بیماری ها) دارد و تشخیص و درمان علت اصلی بسیار مهم تر از مصرف خودسرانه مکمل است.
وی اضافه کرد: در زمینه سلامت مفاصل، بعضی مطالعات و متاآنالیزها از کاهش درد و بهبود عملکرد مفاصل در موارد استئوآرتریت خفیف تا متوسط (به ویژه زانو) حمایت کرده اند، اما کلاژن جایگزین درمان های استاندارد پزشکی، فیزیوتراپی یا داروهای تجویزی پزشک نیست.
اشرافی به نکات مهمی در مصرف کلاژن پرداخت و اضافه کرد: بهتر است فقط از محصولات معتبر، دارای مجوز وزارت بهداشت و با برچسب مشخص (منبع کلاژن، دوز و تاریخ انقضا) استفاده کنید. افراد دارای حساسیت به پروتئین های دریایی (ماهی، میگو) یا منابع حیوانی (گاو، مرغ) باید ترکیبات محصول را با دقت بخوانند یا از انواع گیاهی/آلترناتیو بهره گیرند.
وی اضافه کرد: مصرف خودسرانه و طولانی مدت بدون مشورت با پزشک یا داروساز سفارش نمی گردد، بخصوص در افراد دچار بیماریهای خاص یا مصرف کنندگان داروهای دیگر.
اشرافی در انتها اشاره کرد: کلاژن را میتوان یکی از مکمل های نسبتاً ایمن و پرکاربرد در حوزه سلامت پوست دانست که در بعضی افراد بخصوص بالای ۳۰ سال با پوست خشک امکان دارد فواید نسبی داشته باشد. اما نباید آنرا بعنوان «معجزه جوانی» یا درمان قطعی مشکلات پوستی، مویی یا مفصلی درنظر گرفت. تصمیم گیری آگاهانه، مشورت با متخصص و رعایت اصول سبک زندگی سالم، همچنان مؤثرترین راه برای حفظ سلامت پوست و بدن هستند.
بطور خلاصه در این فرآیند، مولکول های بزرگ کلاژن به قطعات کوچک تر (معمولاً ۲-۵ کیلودالتون) تبدیل می شوند تا جذب آنها در دستگاه گوارش آسان تر شود. استفاده روزانه از ضدآفتاب، دریافت کافی پروتئین از رژیم غذایی، مصرف میوه و سبزیجات، خواب کافی و پرهیز از سیگار تاثیر بمراتب بیشتری بر حفظ سلامت و جوانی پوست دارند. اشرافی عنوان کرد: در مورد ریزش مو نیز شواهد علمی برای سفارش کلاژن به عنوان درمان اصلی یا مؤثر کافی نیست. افراد دارای حساسیت به پروتئین های دریایی (ماهی، میگو) یا منابع حیوانی (گاو، مرغ) باید ترکیبات محصول را با دقت بخوانند یا از انواع گیاهی/آلترناتیو بهره گیرند. وی افزود: مصرف خودسرانه و طولانی مدت بدون مشورت با پزشک یا داروساز سفارش نمی گردد، به خصوص در افراد گرفتار بیماریهای خاص یا مصرف کنندگان داروهای دیگر. اشرافی در آخر اشاره کرد: کلاژن را میتوان یکی از مکمل های نسبتاً ایمن و پرکاربرد در عرصه سلامت پوست دانست که در بعضی افراد به خصوص بالای ۳۰ سال با پوست خشک امکان دارد فواید نسبی داشته باشد.
منبع: سلامت