عضو شورایعالی نظام پزشکی کشور، ضمن اشاره به چالش های در هم تنیده نظام سلامت، راهکارهایی را برای برون رفت از شرایط حاکم، عرضه داد.
به گزارش سلامت به نقل از مهر، نظام سلامت ایران با مجموعه ای از چالش های پیچیده و درهم تنیده روبروست که در صورت عدم مداخلات فنی، علمی و اقتصادی؛ پایداری و کیفیت ارایه خدمات را به شکل جدی تهدید می کند. برای درک بهتر این وضعیت، باید این چالش ها را نه بصورت جزیره ای، بلکه بعنوان اجزای یک سیستم که بر یکدیگر اثرات تشدید کننده دارند، بررسی کرد.
شاید هم اکنون، مهم ترین چالش های نظام سلامت کشور در عرصه دارو، جمعیت، بهداشت و تغذیه باشد که هر کدام از این حوزه ها به تنهایی؛ بار زیادی از مشکلات را بر دوش نظام سلامت سنگین کرده اند. در این میان، دارو را باید اولویت اول قرار داد و بعد به سراغ پدیده سالمندی رفت و در ادامه، تغذیه سالم را مورد توجه قرار داد.
آثار تحریمها در بازار دارویی کشور
یدالله سهرابی عضو شورایعالی نظام پزشکی کشور، در گفتگو با گزارشگر مهر به آثار تحریم های مالی و بانکی بر زنجیره تامین دارو، اشاره نمود و اظهار داشت: تحریمها «شاهرگ» تامین دارو و تجهیزات پزشکی را تحت فشار قرار داده اند. بااینکه دارو طبق مقررات بین المللی از تحریمها معاف است، اما در عمل مشکلات انتقال ارز به علت محدودیت های نظام بانکی (مانند سوئیفت)، شرکتهای دارویی در پرداخت به تامین کنندگان خارجی با بن بست و یا مشکلات عدیدی مواجه می شوند. این مساله موجب تاخیر در واردات مواد اولیه دارویی و درنتیجه ساخت داروها می شود.
وی افزود: از نظر دیگر بالارفتن هزینه های جانبی مثل دور زدن تحریمها که شامل تغییر مسیرهای مالی، کارمزدهای اضافی صرافی ها و بیمه های حمل و نقل است، قیمت تمام شده دارو را به شدت می افزاید.
عضو انجمن داروسازان ایران، به مقوله کاهش «کاهش دسترسی» اشاره نمود و اظهار داشت: این چالش ها منجر به ایجاد «کمبودهای مقطعی» شده که بیشترین لطمه را به بیماران خاص، صعب العلاج و مزمن (بیماران پیوندی، سرطانی، هموفیلی و تالاسمی) وارد می کند، برای اینکه این افراد نمی توانند برای تهیه داروی حیاتی خود صبر کنند.
سهرابی گفت: بحران نقدینگی بیمه ها، حاشیه سود ناکافی داروخانه ها، سبد فروشی شرکتهای دارویی، تورم بالا در عرصه سلامت که اثر دومینوی آن بر روی کمبودهای دارویی کشور نمایان می شود؛ از دیگر چالش های حوزه دارو است.
وی در این راستا، به عدم پرداخت بموقع مطالبات بیمارستان ها و داروخانه ها از طرف سازمان های بیمه گر، اشاره نمود که سیستم سلامت را وارد یک چرخه معیوب کرده و بنیان اقتصادی خیلی از داروخانه های خصوصی را نحیف ساخته است.
سهرابی اظهار داشت: بدهی رو به رشد بیمه ها و سازمان هدفمندی یارانه ها به میزان حدود ۴۰ همت به داروخانه های بخش خصوصی فشار مضاعفی را مستقیما بر همکاران و مؤسسات، بیماران و هموطنان تحمیل می کند و سرمایه اجتماعی را گرفتار خدشه می نماید. بنابراین، اقدام فوری همه صاحبان پروسه تصمیم ساز و تصمیم گیر در مدیریت کلان اقتصاد درمان و دارو مورد انتظار است.
وی به «اختلال در زنجیره تامین دارو» اشاره نمود و اضافه کرد: وقتی داروخانه یا بیمارستان مطالبات خودرا ماه ها با تاخیر دریافت می کند، نقدینگی ضروری جهت خرید مجدد دارو یا پرداخت حقوق پرسنل را ندارد و مبتلا به اختلال می گردد.
سهرابی به «کاهش قدرت خرید شرکتهای پخش»، گریز زد و اظهار داشت: بیمه ها به داروخانه ها و داروخانه ها به شرکتهای پخش بدهکارند و زنجیره تامین دارو مبتلا به اختلال می گردد، نمی توانند مطالبات شرکتهای تولیدکننده یا واردکننده را تسویه کنند. این به معنای «فلج شدن» توزیع دارو در سطح کشور است.
سالمندی و نظام سلامت
وی در ادامه تحلیل چالش های نظام سلامت کشور، به مقوله «سالمندی جمعیت و بار مالی آن بر نظام سلامت»، اشاره نمود و گفت: ایران درحال عبور از پنجره جمعیتی است و به سرعت به سوی سالمندی پیش می رود. این یک چالش ساختاری است که بیماریهای مزمن، با افزایش سن، بیشتر می شود. این بیماری ها احتیاج به مراقبت های طولانی مدت، بستری های مکرر و مصرف مستمر دارو دارند که هزینه نظام سلامت را بالا می برند.
رئیس کمیسیون دارو و تجهیزات نظام پزشکی، به «تغییر نیازهای نظام سلامت»، اشاره نمود و اضافه کرد: مدل فعلی نظام سلامت بیشتر بر درمان های حاد متمرکز است، در حالیکه خدمات سالمندی نیازمند نگاه ویژه مسؤلان تصمیم ساز و تصمیم گیر است، چون که هزینه های آن خیلی بالاتر از درمان های سرپایی است.
آثار گرانی مواد غذایی بر نظام سلامت
سهرابی در ادامه به «تغذیه نامناسب» بعنوان عامل پنهان اما خیلی تاثیر گذار بر هزینه های درمانی آینده، اشاره نمود و اظهار داشت: نوسانات قیمت مواد غذایی، خوراکی، میوه و...، موجب حذف اقلام ضروری از سبد خانوار دهک های پایین شده است. این مساله در طولانی مدت منجر به کاهش سیستم ایمنی، بیماریهای متابولیک و بالارفتن هزینه های درمان در آینده می شود که نظام سلامت را گرفتار مشکلات عدیده ای می نماید.
وی با اشاره به رابطه تغذیه نامناسب و بیماریهای غیرواگیر، گفت: مصرف بی رویه کربوهیدرات های ساده، چربی های اشباع و نوشیدنی های قندی، نرخ چاقی و دیابت را بالا برده و مستقیماً فشار را بر زنجیره تامین داروهای خاص مانند انسولین و داروهای خوراکی دیابت، می افزاید.
سهرابی اضافه کرد: تصور کنید یک بیمار مزمن به علت سبک زندگی و تغذیه نامناسب گرفتار دیابت شده است. این فرد به دارو نیاز دائم دارد، اما به علت تحریمها، واردات انسولین با تاخیر مواجه می شود. همچنین، به علت بحران نقدینگی بیمه، داروخانه یا بیمارستان نمی تواند داروی موجود در بازار را به سادگی خریداری و عرضه نماید. بنابراین، بیمار یا دارو را پیدا نمی کند، یا دارو با درصد کم سهم بیمه ای وادار به خرید می شود که با توان مالی او هماهنگی ندارد.
وی اشاره کرد: درمان ناکافی و نامناسب بیماران دیابتی، موجب خواهد شد در آینده با سونامی عوارض طولانی مدت درمان نامناسب دیابت نظیر عوارض کلیوی، قلبی و...، مواجه شویم.
راهکارهایی برای برون رفت از چالش ها
عضو شورایعالی نظام پزشکی کشور، برای برون رفت از این مشکلات و معضلات راهکارهایی را پیشنهاد نمود.
وی در ابتدا به «پایداری منابع ارزی و بانکی»، اشاره نمود و اظهار داشت: اختصاص خطوط اعتباری اختصاصی و امن برای دارو که تحت تأثیر نوسانات سیاسی نباشد، مانند ایجاد کریدورهای بانکی مخصوص دارو، اصلاح سهم نظام سلامت از GDP و همین طور کاهش بار مالیاتی در قالب پشتیبانی از اقتصاد نحیف داروخانه ها و سایر مؤسسات تشخیصی و درمانی، می تواند به بهبود اوضاع نظام سلامت کمک نماید.
سهرابی به «اصلاح ساختار بیمه ای»، اشاره نمود و اضافه کرد: حرکت به سوی پرداخت های مبتنی بر عملکرد و واقعی سازی تعرفه ها برای ممانعت از کسری بودجه مزمن بیمه ها، یکی دیگر از راهکار ها برای برون رفت از چالش های نظام سلامت کشور است.
وی افزود: تمرکز بر پیشگیری (Prioritization) با عنایت به روند سالمندی، دولت باید از «درمان محوری» به سوی «پیشگیری و مدیریت بیماریهای مزمن» تغییر جهت دهد تا هزینه های آینده کم شود.
سهرابی اظهار داشت: پشتیبانی از سبد غذایی دهک های لطمه پذیر بعنوان یک «سرمایه گذاری درمانی» برای کاهش هزینه های بستری و دارویی در آینده، می تواند راه حل دیگری برای عبور ایمن از مشکلات و معضلات نظام سلامت باشد.
به طور خلاصه این مسئله باعث تاخیر در واردات مواد اولیه دارویی و درنتیجه ساخت داروها می شود. وی ادامه داد: از نظر دیگر افزایش هزینه های جانبی مثل دور زدن تحریم ها که شامل تغییر مسیرهای مالی، کارمزدهای اضافی صرافی ها و بیمه های حمل و نقل است، قیمت تمام شده دارو را بشدت می افزاید. عضو انجمن داروسازان ایران، به مقوله کاهش کاهش دسترسی اشاره نمود و گفت: این چالش ها منجر به ایجاد کمبودهای مقطعی شده که بیشترین لطمه را به بیماران خاص، صعب العلاج و مزمن (بیماران پیوندی، سرطانی، هموفیلی و تالاسمی) وارد می کند، به جهت اینکه این افراد نمی توانند برای تهیه داروی حیاتی خود صبر کنند. سهرابی اظهار داشت: بحران نقدینگی بیمه ها، حاشیه سود ناکافی داروخانه ها، سبد فروشی شرکتهای دارویی، تورم بالا در زمینه سلامت که اثر دومینوی آن بر روی کمبودهای دارویی کشور نمایان می شود؛ از دیگر چالش های حوزه دارو است. وی در این راستا، به عدم پرداخت به موقع مطالبات بیمارستان ها و داروخانه ها از سوی سازمان های بیمه گر، اشاره نمود که سیستم سلامت را وارد یک چرخه معیوب کرده و بنیان اقتصادی بسیاری از داروخانه های خصوصی را نحیف ساخته است. سهرابی گفت: بدهی رو به رشد بیمه ها و سازمان هدفمندی یارانه ها به میزان حدود ۴۰ همت به داروخانه های بخش خصوصی فشار مضاعفی را مستقیما بر همکاران و موسسات، بیماران و هموطنان تحمیل می کند و سرمایه اجتماعی را گرفتار خدشه می نماید. بنابراین، اقدام فوری همه صاحبان فرایند تصمیم ساز و تصمیم گیر در مدیریت کلان اقتصاد درمان و دارو مورد انتظار است. وی به اختلال در زنجیره تأمین دارو اشاره نمود و افزود: وقتی داروخانه یا بیمارستان مطالبات خودرا ماه ها با تاخیر دریافت می کند، نقدینگی ضروری جهت خرید مجدد دارو یا پرداخت حقوق پرسنل را ندارد و دچار اختلال می گردد. سهرابی به کاهش قدرت خرید شرکتهای پخش، گریز زد و گفت: بیمه ها به داروخانه ها و داروخانه ها به شرکتهای پخش بدهکارند و زنجیره تأمین دارو دچار اختلال می گردد، نمی توانند مطالبات شرکتهای تولیدکننده یا واردکننده را تسویه کنند. بنابراین، بیمار یا دارو را پیدا نمی کند، یا دارو با درصد کم سهم بیمه ای مجبور به خرید می شود که با توان مالی او هماهنگی ندارد. وی اشاره کرد: درمان ناکافی و نامناسب بیماران دیابتی، باعث خواهد شد در آینده با سونامی عوارض طولانی مدت درمان نامناسب دیابت نظیر عوارض کلیوی، قلبی و...، مواجه شویم.
منبع: salamatpic.ir